Önderlerle Çağırıldıkları zaman
Veysi Erken
“Her insan topluluğunu önderleriyle birlikte çağıracağımız o günde kimlerin amel defterleri sağından verilirse işte onlar amel defterlerini okuyacaklar ve en küçük bir haksızlığa uğramayacaklar. Bu dünyada kör olan âhirette de kördür, yolunu daha da şaşırmıştır. İsrâ,71-72”
“Önder” diye çevirdiğimiz imam kelimesi “amel defteri, her ümmete indirilmiş olan kutsal kitap, her ümmetin kendi peygamberi, mezhep imamları, her asrın önderi, her topluluğun öncelikle ağırlık verdikleri ve meşhur oldukları iyi veya kötü işleri” gibi çeşitli şekillerde açıklanmıştır. Taberî, Araplar’daki anlamını dikkate alarak imam kelimesini, “Her topluluğun, görüş ve inanç sahiplerinin dünyada kendilerine önder ve rehber kabul ettikleri kişiler” olduğu görüşünü tercih eder.
“Amel defteri” diye çevirdiğimiz kelimenin âyetteki karşılığı “kitâb”dır. 71. âyette amel defteri sağ taraftan verilecek olanların onları okuyacakları bildirilirken, solundan verilenlerden söz edilmemiştir. Bu konuda Râzî şöyle der: “Amel defteri solundan verilenler, onun içerdiği büyük kötülükleri, çirkinlikleri, utanç verici günahları görünce kalplerini korku ve dehşet sarar; o kadar ki dillerinde amel defterlerini okuyacak mecal kalmaz”. Onların durumunu 72. âyet haber veriyor: “Bu dünyada kör olanlar ahrette de kördür.”
https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/%C4%B0sr%C3%A2-suresi/2100/71-72-ayet-tefsiri
Ayetler gayet açıktır. İnsan toplulukları hesap gününde “önder”leriyle, imamlarıyla çağırılacak ve yaptıkları veya yapması gerektiği halde yapmadıkları amellerinden, fiillerinden sorgulanacaktır.
Fıtrat gereği İçtimai/ sosyal hayatımızda bize yol ve yön gösterenler, önderler hep olmuştur ve olacaktır. Çocukluk döneminde en çok yol ve yön gösteren anne, baba ve yakın çevresidir. Günümüzde yakın çevreye internet ortamı, sanal medya ve televizyon hâkim olmuştur desek mübalağa etmiş sayılmayız.
Toplumun bütününü ilgilendiren siyaset sahnesinde de aynı durum geçerlidir. Tabii ki, hayatımızı kurgularken örnek aldıklarımız ve takip ettiklerimiz olacaktır.
Rabbulalemin takip ettiklerinizi, önderlerinizi yanılmaz olarak görmeyin. Aksi takdirde sizi yanıltabilir ve cehenneme gitmenize yol açabilir diye buyurur.
Ayetlerde büyük, önder ve efendi(sadat) kabul edinilenlere şuursuzca uyanların pişmanlıkları şöyle dile getirilir. “Rabbimiz! Biz efendilerimizi ve büyüklerimizi dinledik, onlar da bizi yoldan saptırdılar. “Rabbimiz! Onlara iki kat azap ver ve onları ağır bir şekilde lânetle!” Ahzâb, 67-68”
Ayetler şu şekilde tefsir edilmektedir. “Allah insanlara akıl vermiş, ona yardımcı olmak üzere peygamberlerle çok değerli bilgi ve ölçüler göndermiştir. Asıl kullanılacak olan bilgi araçları bunlardır. Bunları bırakıp da din, siyaset, cemiyet, sanat, medya vb. alanlarda meşhur veya karizma sahibi olmuş, otorite kazanmış olan veya öyle sunulan kimseleri taklit edenler, bunların söylediklerini ölçüp biçmeden, tenkide tâbi tutmadan kabul edip uygulayanlar ya doğru yoldan uzaklaşırlar veya tesadüfen onun üzerinde bulunsalar bile bunun şuurunda olamazlar. Hiç kimseyi, dünyada ve âhirette “Filân dedi ben de inandım ve yaptım” gibi bir mazeret kurtaramaz; “İnsana senin aklın ve iraden neredeydi diye?” sorarlar. https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/Ahz%C3%A2b-suresi/3599/66-68-ayet-tefsiri
Evet, nedamet getirmişlere tavsiyemiz şudur.
Karamsarlığa düşmeyin Nasuh tevbe ile tevbe ediniz, sadat ve kübera olarak “önder” gördüklerinizi, desteklediklerinizi, seçtiklerinizi hakka ve hakikate davet ediniz veya onları terk ediniz. Tutum, tavır, fiil, eylem, söz ve oylarınızı bir daha gözden geçiriniz, milletten af ve i’tizar dileyiniz ve bundan sonra kimin/ kimlerin peşine takılacağınızın, kim/ kimlere oy vereceğinizin muhasebesini yapınız, yapalım derim.
Benim bildiğim çıkış yolu budur.
Daha iyi bir çıkış yolu bilenler varsa bize yol göstersin biz uyalım.
Umarım ki, Türkiye’ye ve İslam’a muhalefet edenleri, muhalif, düşman olanları sadat ve büyük/kübera görenler, önder seçenler ve onlara uyanlar, hatalarından döner, af diler, kötü icraatlarına engel olmaya çalışır.
Selam ve Sabırla… 17.05.2026
