Ameller niyete göredir
Veysi ERKEN Dr.
"Namaza meyli olmayanın ezanda kulağı olmaz" demiş atalarımız.
Yardım etme, hayrı işleme, salih amelde bulunma ile ilgili niyeti olmayanın bahanesi çok olur.
Güruhlaşan bir toplulukla sohbet ederken “yapacağımız yardımlar Gazze’ye, Doğu Türkistan’a, Arakan’a ulaşıyor mu? Ulaşacağına inansaydık yardım ederdik” gibi lafazanlıklar edince onlara şunu söyledim.
Dürüst ve namuslu iseniz şu soruma cevap veriniz. Siz bu şehirdeki muhacir, mülteci durumunda olan Gazze’lilere, Doğu Türkistanlılara, bu şehrin fakirlerine yardım ediyor musunuz?
Sustular, cevap veremediler.
Bu ahlaksızlar yardım etmedikleri gibi, yalan söyleyerek, iftira ederek, ithamda bulunarak yardım edenleri, yardım etmek isteyenleri de caydırmak istiyorlar.
Bunlar bu kadar ahlaksız, haysiyetsiz, şerefsiz bir tavır icra ediyorlar.
Evet.
Bunların “niyet” ve “amel”leri” bozuktur.
Bilindiği üzere “Niyyet, Bir şeyi yapmayı önceden kurma, zihinde tasarlama, yapmayı aklına koyma, yapmaya karar verme” ve “Amel, Bir maksatla yapılan iş, eylem, fiil, Dînî emirleri yerine getirmek için yapılan iş, fiil, hareket”dir.
Bunların niyetleri bozuk olduğu için salih amelleri yoktur. “Salih, dînin emrettiği hususlara uygun davranan, iyi amel sâhibi, günah işlemekten kaçınan (kimse), “salihât, Şerîatın emrettiği insâniyete ve ahlâka uygun işler” anlamındadır.
Bunlar ahlaksız, haysiyetsiz bir şekilde dini yalanlayan, yetimi itip kakanlardır.
“Gördün mü dini yalan sayanı? İşte odur yetimi itip kakan; Ve yoksula yedirmeyi özendirmeyen! Vay haline o namaz kılanların ki, Onlar namazlarının özünden uzaktırlar. Onlar halka gösteriş yaparlar. Hayra da engel olurlar. Maun, 1-7” ayetleriyle tanımlananlardır.
Bunlar birbirlerine hayrı, sabrı tavsiye etmezler. Salih amel işlemezler.
“Asra yemin ederim ki, İnsan gerçekten ziyandadır. Ancak iman edip dünya ve âhiret için yararlı işler yapanlar, birbirlerine hakkı tavsiye edenler ve sabrı tavsiye edenler başkadır. Asr-1-3”
Bunlar mallarını gösteriş, riya ve kötülük için harcarlar.
“Ey iman edenler! Allah’a ve âhiret gününe inanmadığı halde sırf insanlara gösteriş olsun diye mallarını harcayanlar gibi, başa kakıp eziyet etmek sûretiyle sadakalarınızı boşa çıkarmayın. Bu şekilde hayır yapan kimsenin misâli, üzerinde biraz toprak bulunan kaygan bir kayanın hâli gibidir ki, ona şiddetli bir sağanak vurmuş da onu çıplak bir halde bırakmıştır. Böyleleri, yaptıkları hiçbir iyiliğin faydasını göremezler. Allah, kâfirler gürûhunu doğru yola ulaştırmaz. Bakara-264”
Allah bu ademleri sevmez.
“Allah’a ve âhiret gününe inanmadıkları halde mallarını insanlara gösteriş için harcayanları da Allah sevmez. Bir kimsenin arkadaşı şeytan olursa, o ne fenâ bir arkadaştır! Nisâ-38”
Bu ademlerin, iki ayaklıların halis niyetleri olabilseydi şunu anlar ve güçleri nispetinde iyilikte bulunurlardı.
“Allah her şahsı, ancak gücünün yettiği ölçüde mükellef kılar. Herkesin kazandığı (hayır) kendine, yapacağı (şer) de kendinedir. Rabbimiz! Unutursak veya hataya düşersek bizi sorumlu tutma. Ey Rabbimiz! Bizden öncekilere yüklediğin gibi bize de ağır bir yük yükleme. Ey Rabbimiz! Bize gücümüzün yetmediği işler de yükleme! Bizi affet! Bizi bağışla! Bize acı! Sen bizim mevlâmızsın. Kâfirler topluluğuna karşı bize yardım et! Bakara-286”
Hâsılı kelam.
Allah resulüne hiteben “İnsanları doğru yola eriştirmek senin vazîfen değildir. Ancak Allah dilediğini doğru yola ulaştırır. Hayır olarak her ne harcarsanız, faydası kendiniz içindir. Bu sebeple siz, sadece Allah rızâsını kazanmak için vermelisiniz. İyilik olarak her ne harcarsanız, mükâfatı size tam olarak ödenir ve hiçbir şekilde haksızlığa uğramazsınız. Bakara-272” buyurur.
Bizler de Hz. Muhammed Mustafa’nın (sav) ümmeti olarak mükellefiyetimiz kadarıyla tebliğ etmeye çalışalım yeter.
Temennimiz ve duamız niyeti ve ameli bozuk olanların da hidayete ermeleri, niyet ve amellerini Salihleştirerek yetimlere, öksüzlere, muhacirlere, mültecilere, vatanlarında açlık ve sefalet içinde yaşamaya itilenlere, esirlere ve Allah için cihad edenlere yardım etmeleri içindir.
Rabbulalemin bizleri riyadan uzak, amelleri Salih olanlardan eylesin duasıyla.
Selam ve Sabırla… 21.06.2026
