Hâl dili ile tebliğ
Veysi ERKEN Dr.
Hâl dili, lisan ile kelam etmeden bedenin durusu, tavrı ve tutumuyla konuşması, iletmek ve söylemek istediklerini söylemesidir.
Lisan-ı hâl, hâl dili söz ötesidir. Söz söylemeden, davranışlarla, kametlerle, duruşlarla, tavır ve vücut diliyle meramın anlatılmasıdır demektir.
“Hal dili kâl/lisan dilinden daha tesirlidir.”
Evet.
Hâl dili tebliğde önemlidir ve Hz. Muhammed Mustafa sav. bize usveliği, örnekliği ile göstermiştir.
Ayette “İçinizden Allah’ın lutfuna ve âhiret gününe umut bağlayanlar, Allah’ı çokça ananlar için hiç şüphe yok ki, Resûlullah’ta güzel bir örneklik vardır. Ahzâb-21”
Allah’ın lutfuna umut bağlayanlar “kâl” ve “Hâl”lerini aynileştirirler ve bu şekilde tebliğlerinde etkili olurlar.
“Ey iman edenler! Niçin yapmayacağınız şeyleri söylüyorsunuz? Yapmayacağınız şeyleri söylemeniz Allah katında çok çirkin bir davranıştır. Saff, 2-3.”
Yapılmayanları söylemek hem çirkin hem de etkisizdir.
Bir nevi münafıklık olduğu için tebliğde etkisizdir.
Namaz kılmayan, oruç tutmayan, zekat vermeyen, infakta bulunmayan, sigara gibi şeyleri kullananlar nasihatlerinde ve tebliğlerinde etkili olamayışlarının sebebi “Kâl” ile “Hâl” lisanlarının farklılığıdır.
“Kâl” ile “Hâl” arasında uçurum varken tebliğ etkisiz olmaya mahkûmdur.
İ’lay-ı Kelimetullah için nizâm-ı âlem davasının ülküsüne sahip olduğunu söyleyenlerin ekseriyetinin “Kâl” ve “Hâl” lisanları uyumsuzdur.
Bunun için etkili olamıyorlar.
Hamas’ın mücahidleri “Kâl” ve “Hâl” dilleri bir olduğu için etkili olmuşlardır.
Hâsılı kelam.
Tebliğinin etkili ve tesirli olmasını isteyenlerin “Kâl” ve Hâl” lisanlarını Kur’an ahkâmına uygun bir tarzda aynileştirmeleri gerekir.
Duamız.
“Rabbim! ”dedi, “Gönlüme ferahlık ver. İşimi bana kolaylaştır. Dilimden düğümü çöz ki sözümü iyi anlasınlar. Tahâ, 25-28” ayetine uygun bir hâl dilini nasip ve müyesser eyle ki tebliğimiz tesir etsin..
Selam ve Sabırla… 24.08.2026
