Harsî (Kültürel) İntihar

Harsî (Kültürel) İntihar

Veysi ERKEN Dr.

Kültürel(harsî) intihar, kültürü (İslami yaşayışı) inkârla, tahfifle başlar ve ölümle sonuçlanır. Yaşadığımız budur.

Allah “Ey insanlar! Rabbinizden size bir öğüt, kalplerdeki hastalıklara bir şifa, inananlara bir rehber ve rahmet gelmiştir. Yunus-57” buyurmuş ve toplumlara nasihat ve şifa kaynağını, Kur’anı Kerimi ihsan etmiştir.

Bazılarının, büyük, önder kabul edilmesi ve edilenlerin sözleri, emirleri ve davranışlarıyla Kur’anı terk edilmesi birey ve toplumların intiharını beraberinde getirmiştir.

Ayette kültürel intihara sebep olanlar “Bazı kimseler var ki, dünya hayatına dâir sözleri senin hoşuna gider. Üstelik o, pek azılı bir düşman olduğu halde kalbindekine, sözünün özüne uygunluğuna Allah’ı da şâhit tutar. Arkasını dönüp gidince veya bir işin başına geçince yeryüzünde bozgunculuk yapmak, ürünleri ve nesileri yok etmek için koşturur durur. Oysa Allah, bozgunculuğu asla sevmez. Ona, “Allah’tan kork!” dendiğinde, kibir ve gururu kabarır, onu daha fazla günaha sürükler. Böylesine lâyık olan cehennemdir. Orası gerçekten ne fenâ bir yataktır! Bakara, 204-206”  şeklinde tarif edilmektedir.

Bu tipler, kültürel intiharın müsebbipleri Kur’an’ın terkine sebep olmaktadır.

 “Peygamber: “Rabbim! Şüphesiz kavmim bu Kur’an’ı ihmal edip büsbütün terk ettiler” dedi. Furkân-30”

Bilindiği üzere kültür (hars) “Tarla sürme, çift sürme, toprağı sürüp ekme anlamında kullanılır ve ziya Gökalp  “Tarla sürülür gibi insan zihninin işlenmesi ve alınan ürün” anlamında kullanır. https://www.lugatim.com/s/hars

Zihni sürülen ve kendini karmaşık bir hayat dokusu içinde bulan insan, yaşayışını bir takım kanun, kural, ilke ve prensiplerine göre tanzim etme durumundadır. İnsanın hayatının tanziminde esas olarak kabul edilen değerler, "KÜLTÜR/HARS" ün oluşumunu sağlar.

Kültür yaşama tarzıdır. Hem ferdin hem de toplumun yaşama tarzının ifadesidir. Kültür, maddi ve manevi hayatı kuşatır. Manâ ve maddeye şekil verir.

Manevi olarak sosyal dokuyu oluştururken maddi olarak san'atı, edebiyatı, musiki'yi v.s şekillendirir.

Kültür, yaşama tarzı olduğuna göre dayandığı temel dinamikler ehemmiyet kazanır. Dinamikler (Kanun, kural, ilke, prensip) ferdin ve toplumun deruni ve içtimai hayatını şekillendirir.

Yaşayış tarzının, yani kültürün temel dinamikleri ferdin veya toplumun benimsemiş olduğu dinlere göre farklılaşır. Farklı inançlar farklı yaşamları ortaya çıkarır. Buradan hareketle Müslüman olan fert ve toplumların yaşayış tarzlarının da benimsemiş oldukları İslâmi prensiplerden kaynaklandığı gerçeği ortaya çıkar.

İslam'a teslim olmuş ve iman etmiş fert ve toplumların yaşamlarının belirleyici ilkeleri Kur'an ve sünnettir. Ancak yaşayış tarzındaki şekillenme Kur'an ve sünnet'in anlaşılması ve hayata tatbik edilmesi ile doğru orantılıdır.

Kur’an ve sünneti esas kabul eden fert ve toplumların kültürü "Vahiy kültürü" olarak vasıflandırılır Özcan, Ruhi. Vahiy Kültürü, İstanbul- 1992

Vahiy kültürünün oluşumunu şöyle açıklar "Kur'an'ın dediği doğru, Hz Muhammed (S.A.V.)'in sözleri (Hadisleri) doğru, benim alışkanlıklarım doğru değil, yaşayışım benliğimle uyuşmuyor Özcan, Ruhi. Vahiy Kültürü, İstanbul- 1992 gerçeğinin kabulü ile başlar.

Vahyin prensiplerini kabul eden fert ve toplumların yaşayış tarzlarında inkilâb meydana gelir. Büyük değişmelere uğrarlar. Değişme, gelişme şeklinde tezahür eder. Fert ve toplum Rahman ve Rahim olan Allah'ın (CC) vazetmiş olduğu esasları ve onun rahmet Peygamberinin tebliğini kabul etmekle tekâmüle başlar. Tekâmül tevhidi sağlar, fert ve toplumu şirkten uzaklaştırır.

Kültürel intihar vahyin terkiyle başlar.

Sâmiha Ayverdi intihardan vazgeçmek ve dirilişi şu şekilde dile getirir. “Türk harsının diri diri gömüldüğü sandukayı açmak ve ölüme mahkûm edilmiş irfan hayâtımıza Yûnus’ların felsefesiyle yeniden can verip ayağa kaldırmak bir vatan ve îman borcudur vesselâm. https://www.lugatim.com/s/hars

Hâsılı kelam.

Kültürel intihardan kurtulmak, dirilmek ve “vahiy Kültürü”nü hâkim kılmak için ilhamı Kur’andan almak mecburiyetindeyiz.

Merhum Mehmet Akif takip etmemiz gereken bu gerçeği, yol ve yöntemi "Doğrudan doğruya Kur’ân’dan alıp ilhamı, Asrın idrakine söyletmeliyiz İslâm’ı"  ifadesiyle özetlemiştir.

Selam ve Sabırla…12.01.2026